Verantwoord huisbezoek afleggen in coronatijden, hoe doe je dat? De toezichthouders van gemeente Schiedam hebben daar sinds een corona-uitbraak op hun afdeling nog meer ervaring mee. Zij moesten in juli verplicht 2 weken in thuisquarantaine en pakken sinds begin augustus het werk weer op. ‘We zijn enorm op scherp gezet.’

Voor alle gemeenten was het even schakelen. Vanaf 16 maart werden alle buitendienstwerkzaamheden waarbij contact met de burger aanwezig was, opgeschort. Ook in Schiedam lagen de huisbezoeken van het interventieteam woonoverlast zo’n 2 maanden stil. Risha en Wouter zijn toezichthouder in Schiedam, samen met nog 4 anderen. Wouter: ‘Schiedam is een stad met zo’n 78.000 inwoners. Een aantal wijken waren zogenaamde ‘prachtwijken’, met relatief veel sociale problematiek en woonoverlast. Ook is overbewoning een hardnekkig probleem in Schiedam. Goedkope panden worden opgekocht en verhuurd aan arbeidsmigranten veelal werkzaam in het Westland.’

Risha Mohanlal
Wouter van Zijl

Thuiswerken

‘Het interventieteam komt af op woonoverlast en LAA-signalen als overbewoning’, zegt coördinator Christian Asche. Het interventieteam maakt deel uit van de afdeling Toezicht en Handhaving van de gemeente, dat uit 50 man bestaat. Ook de BOA’s behoren tot deze afdeling, zij mochten hun werk op straat tussen maart en mei wel blijven uitvoeren. Risha: ‘Als interventieteam werkten we van half maart tot half mei vanuit huis. We hadden veel online teamoverleg. Op die manier bespraken we casussen en pakten we die zo goed mogelijk op. We konden bijvoorbeeld wel telefonisch contact houden met burgers en zo bepaalde situaties de-escaleren. Maar onze reikwijdte was helaas een stuk kleiner.’

Christian Asche

9 besmettingen

In mei werden huisbezoeken weer mogelijk. Het interventieteam gebruikte bij de start het coronaprotocol dat was gebaseerd op RIVM-richtlijnen. Christian: ‘Dat protocol was voor ons het moment om door te pakken: we gaan weer op pad, want we willen weer iets betekenen. Twee maanden nadat de toezichthouders hun werk weer hadden opgepakt, moesten ze opnieuw hun werk – buitenshuis – neerleggen. Want in juli brak corona uit op de afdeling Toezicht en Handhaving. Christian: ‘Het begon met 2 mensen. Direct is de hele afdeling getest bij de GGD, een dag later kreeg iedereen de uitslag. Uiteindelijk bleken 9 van de 50 mensen besmet, voornamelijk BOA’s.’ 

Op scherp gezet

Voor iedereen kwam de besmetting als een grote schok. Gelijk werd besloten dat de hele afdeling –positief of negatief getest – 2 weken in thuisquarantaine ging. Risha: ‘En dus gingen we weer werken zoals in maart, april en mei. Met heel veel online overleggen en bureau-onderzoek. Omdat ook de BOA’s niet mochten werken, is hun werk overgenomen door Rotterdam.

’ De quarantaine was een trigger om de eigen werkwijze eens goed onder de loep te nemen, zegt Christian, ook al was de uitbraak geen gevolg van een huisbezoek. ‘Deze besmetting heeft ons op scherp gezet: doen we de dingen wel goed? Iedereen was geschrokken en wilde meedenken over hoe we dit in de toekomst kunnen voorkomen.’

Extra regels

Extra regels

Vlak voor de hervatting van de huisbezoeken op 3 augustus heeft het team extra maatregelen vastgelegd. Christian: ‘Onze toezichthouders dragen nu standaard mondkapjes. Ze gaan met een heel pakket aan beschermingsmaterialen op pad. De huizen in Schiedam zijn meestal vrij klein, dan kun je ervan uitgaan dat 1,5 meter afstand houden moeilijk wordt.’ Sowieso zijn de toezichthouders veel alerter.

Wouter: ‘We vertellen de bewoner heel nadrukkelijk dat we een huisbezoek komen doen, maar wel afstand willen behouden. Omdat we in duo’s werken, letten we ook goed op elkaar. Eigenlijk ben ik één en al antenne in een woning, omdat ook extra bewoners onverwachts uit een kamer tevoorschijn kunnen komen.’

Beslagen bril

Zijn er nadelen aan deze extra veilige manier van werken?

Risha: ‘Je moet als toezichthouder meer tijd inbouwen voor een huisbezoek. Met het aandoen van handschoenen, mondmasker en eventueel voetschoentjes ben je al 5 minuten kwijt. Dan volgt nog het voorlichtingsdeel, waarbij je een bewoner heel nadrukkelijk bevraagt op klachten en uitlegt dat hij mag weigeren als hij een bezoek te risicovol vindt.

’ Wat het werk extra zwaar maakte in augustus was de hittegolf. Wouter: ‘In sommige woningen was het zeker 50 graden, in kleine woningen zetten mensen vaak de ramen open waardoor het nog warmer wordt. Met een mondmasker op gaat je bril ook nog eens beslaan.’

Verslapping

Wat is het belangrijkste advies dat Schiedam andere gemeenten kan geven?

Christian: ‘Dat zijn er meerdere. Maar het allerbelangrijkste is: werk aan bewustwording in je team en houd je aan het protocol. Want nu corona al even duurt, loop je het risico op verslapping. Terwijl het gezondheidsgevaar natuurlijk blijft bestaan. In elk overleg nemen wij de maatregelen weer even door, zo houden we elkaar scherp. De corona-uitbraak op onze afdeling heeft ons nog alerter gemaakt. We nemen nu de regels strikter in acht dan ooit.’ 

Voorlichting

Ook adviseert Christian veel tijd in te ruimen voor voorlichting aan bewoners. ‘Bewoners hebben altijd de keuze om je binnen te laten of niet. Maar nu is die keuzevrijheid extra belangrijk. Wij zeggen heel expliciet: u mag ons weigeren of u mag een mondkapje opdoen. Daar moet je mensen echt bewust van maken.’ Juist omdat de toezichthouders de bewoners zo respectvol behandelen, is de samenwerking verbeterd. ‘Zeker 90% van de bewoners laat ons binnen en werkt prima mee. Ze zien dat we hun veiligheid serieus nemen, omdat we met mondkapjes en handschoenen aankomen. Die benadering kan misschien de drempel verlagen om ons binnen te laten.’