De coronamaatregelen hebben impact op elke organisatie. Hoe gaat het nu bij gemeenten in coronatijd en hoeveel aanpassingen zijn er gedaan? We vroegen het de gemeenten Utrecht, Sittard-Geleen en Langedijk. Paulien Baaij, Jo Vleugels en Chantal Smit  vertellen hoe zij deze tijd ervaren en hoe zij te werk gaan.

Wat we als team erg missen is het ‘veldwerk’. De ogen van de gemeente in de wijk zijn onmisbaar voor veel informatie."

Ervaringen in coronatijd

“Hoewel het voor de gemeente Langedijk zoeken was naar een manier om gedegen onderzoek uit te voeren zonder huisbezoeken af te leggen, gaat dat nu goed”, vertelt Chantal. Zij is werkzaam bij het team adresonderzoek van de gemeente Langedijk. “We hebben alternatieve oplossingen gevonden. Ook hebben we vaker telefonisch contact met de burger en diverse instanties. Nadeel is dat we als team weinig samen kunnen werken en even kort kunnen overleggen over casussen. We videobellen nu en houden telefonisch contact met elkaar. Wat we als team erg missen is het ‘veldwerk’. De ogen van de gemeente in de wijk zijn onmisbaar voor veel informatie. Als er straks weer huisbezoeken uitgevoerd mogen worden, ligt onze prioriteit daar”, aldus Chantal.

Chantal Smit

Jo is projectleider aanpak ondermijnende criminaliteit/spookburgers Team Openbare Orde en Veiligheid bij de gemeente Sittard- Geleen. Hij voegt toe: “Het naleven van de landelijke richtlijnen maakt het (samen)werken moeilijker en als gevolg van het thuiswerken ook afstandelijker”.

Jo Vleugels

Ook voor Paulien was het wennen aan de nieuwe situatie in de beginfase.. Zij is teamleider Burgerzaken bij de gemeente Utrecht. “Het plotselinge thuiswerken en het contact met collega’s ontbreekt. Dat vergt veel aanpassingsvermogen. Ook moesten processen anders ingericht worden. Hierdoor zetten we grote stappen in de digitale wereld. Als je ziet dat dit lukt en alles goed verloopt, dan geeft dat veel voldoening. We ervaren een grote druk door corona, maar het is ook heel leerzaam”, zegt Paulien.

Paulien Baaij

Hindernissen LAA werkzaamheden

Sittard-Geleen is nog niet zo lang geleden aangesloten bij LAA. Dat maakt het extra lastig. “Als gevolg van de genomen (overheids)maatregelen zijn de fysieke controles en de doelgroepgerichte acties bijna allemaal opgeschort. Dat is jammer”, zegt Jo.
In Utrecht is het eerste kwartaal van dit jaar heel veel LAA-werk verricht. Zelfs meer werk dan de doelstelling was. Maar toen kwam corona. “Het verrichten van (on)aangekondigde huisbezoeken en het voeren van fysieke gesprekken met burgers kwam stil te liggen. Ook hebben we tijdelijk geen voornemens en besluiten verstuurd. We hebben de signalen in de WALAA wel opgepakt en doen vanuit de thuiswerkplek alle vooronderzoeken. Dat is echt anders werken en het is jammer omdat we zo goed op dreef waren”, aldus Paulien. Het blijkt dat elke gemeente de huisbezoeken heeft opgeschort. Ook binnen het team Langedijk-Heerhugowaard is na goed overleg besloten geen huisbezoeken af te leggen tot september 2020, alleen in uiterste gevallen. “Wij zijn van mening dat het geen goed signaal afgeeft naar de burger als we met handschoenen en mondkapje voor de deur staan. De aanvoer van adressen van LAA staat momenteel ook op een laag pitje. Doordat wij leegstand draaien en hierna bedrijfspanden en bewoning gaan controleren is de werkstroom voor ons echter zeer groot”, zegt Chantal.

Alternatieven LAA werkzaamheden

In Sittard-Geleen voeren buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) leegstandcontroles uit. “Deze woningen observeren de boa’s op afstand en zij kijken of er toch sprake is van bewoning. In deze vorm van toezicht wordt zeer beperkt contact gelegd met andere mensen. De huidige controles zijn een tussenstap en een manier om de informatie op de lijst met leegstaande panden te verbeteren” vertelt Jo. Hij voegt daaraan toe dat fysieke controles aan en in de woning echt noodzakelijk zijn om een goed beeld te kunnen vormen van een situatie.
In de gemeente Langedijk zijn ook de alternatieven goed onderzocht nu er geen huisbezoeken uitgevoerd kunnen worden. “We hebben lijsten gedraaid om de leegstand te controleren in de gemeente Langedijk. Op de fiets (uiteraard met 1,5 m afstand) zijn we vijf avonden op pad geweest. Sommige panden waren nog in de verbouwing maar de meeste zijn toch echt bewoond (65%). Vervolgens hebben wij brieven verstuurd naar de adressen die er ‘bewoond’ uitzagen met het verzoek om zich in te schrijven in de gemeente Langedijk. Uit deze actie en de reacties van de bewoners bleek dat er weinig ‘leegstand’ in Langedijk is. En dat weten we nu maar mooi”, aldus Chantal.

In Utrecht zijn processen en werkwijzen op een digitale of andere alternatieve manier georganiseerd en dat is in sneltreinvaart geleerd. De huisbezoeken kwamen stil te liggen en tijdelijk zijn er ook geen voornemens en besluiten gestuurd. Paulien vertelt dat er in de beginfase casusoverleggen georganiseerd werden om bij twijfelgevallen en specifieke casussen tot oplossingen te komen. “Sinds half april hebben we besloten om de voornemens en besluiten weer te gaan versturen. Binnenkort starten we ook weer met huisbezoeken, waarbij we onderscheid maken tussen aangekondigde en onaangekondigde bezoeken. Uiteraard zorgen we voor beschermingsmiddelen om de veiligheid te waarborgen”, zegt Paulien.

“Fysieke controles aan en in de woning zijn echt noodzakelijk om een goed beeld te kunnen vormen van een situatie.”

Werken in de toekomst

Op de lange termijn verwachten zowel Chantal als Paulien dat medewerkers de helft van de week thuiswerken en de andere helft op kantoor zijn. “Sommige werkzaamheden zijn vanuit de thuiswerkplek efficiënter te doen”, vindt Paulien. Chantal vindt dat de controle van leegstaande (bedrijfs) panden minimaal 2x per jaar uitgevoerd moet worden gezien het resultaat!