Tekst Leestijd: ca. 5 minuten

Begin volgend jaar komt een wens uit voor adresonderzoekers bij LAA-gemeenten, én voor de LAA-organisatie zelf. We vernieuwen de LAA-applicatie zodat die het adresonderzoek beter ondersteunt. Gebruiksvriendelijkheid staat voorop. En wie kan dat beter beoordelen dan de adresonderzoeker zelf!

Rijks-ICT-trainee Marlies van Kol vertelt hoe de praktijkmensen erbij zijn betrokken. Zij werkt mee aan de ontwikkeling van de nieuwe applicatie. Met een achtergrond in ‘human technology interaction’ weet ze veel over de gebruiksvriendelijkheid van websites, applicaties en systemen. ‘Het is ontzettend belangrijk om de gebruiker te betrekken. Wat voor ons heel logisch lijkt, kan in de praktijk heel anders werken. Doordat we zelf dicht op de ontwikkeling zitten, hebben we al voorkennis en kunnen we dus zelf niet alles goed testen. Een gebruiker kijkt er met een frisse blik naar. Dat biedt enorme meerwaarde.’

Niet over één nacht ijs

Bij de ontwikkeling van de applicatie gaan ze niet over één nacht ijs. Marlies vervolgt: ‘We zijn gestart met enkele workshops met de ontwikkelaar én we keken bij een aantal gemeenten hoe zij de huidige applicatie gebruiken. Zo kregen we een goed beeld van waar men tegenaan loopt en welke wensen er zijn. Dit vormde de basis. We kozen ervoor om iteratief te ontwikkelen. Daarbij test je meerdere keren tijdens het ontwikkelproces, met een steeds grotere groep gebruikers.’

Hardop denken

In augustus waren er ‘think aloud-tests’ met Veenendaal, Den Haag en Almere. ‘Dit zijn één-op-één sessies waarbij je kijkt hoe iemand de nieuwe applicatie gebruikt. De tester wordt gevraagd om direct te zeggen wat hij ervan vindt en waar hij tegenaan loopt’, legt Marlies uit. ’Met deze manier van testen haal je zo’n 95% van de ‘usability-fouten’ uit de applicatie. Ook hebben we hier de ‘hitrate-vraag’ voor het eerst getest. Dit is een nieuw onderdeel voor LAA, waarbij je in een oogopslag ziet of er een verschil is tussen de BRP en de werkelijke bewoning op een adres.’

‘De tijd van enge ICT ligt achter ons’

screenshot van de nieuwe LAA-applicatie in de iPad

Dialoog

‘In oktober en november zijn we met klankbordgroepen gaan werken. Bij de eerste keken we mee met adresonderzoekers van de gemeenten Leudal, Cuijk-Grave-Mill en Boxmeer, en met twee medewerkers van Bureau Legitiem. Die doen voor meerdere gemeenten adresonderzoek. Na het testen gingen de deelnemers met elkaar in gesprek over hun ervaringen en verbeterpunten. De tweede klankbordgroep was met medewerkers van de gemeenten Haarlem, Alkmaar en Heemstede. Zij hadden de applicatie vooraf getest en gingen tijdens de klankbordgroep met elkaar in gesprek. Beide sessies hebben zeer waardevolle inzichten opgeleverd, waarmee we de applicatie verder kunnen verfijnen.’

screenshot van de nieuwe LAA-applicatie in de iPad
portret van Vincent Stevens
Vincent Stevens

Vincent Stevens, medewerker Adreskwaliteit & (Wet) BRP van de afdeling Publiekszaken van de gemeente Heemstede, nam deel aan een van de klankbordgroepen.

Hoe heb je de nieuwe applicatie ervaren?
“Hij is soepel in gebruik, overzichtelijk en je kunt je waarnemingen beter kwijt. Dat is fijn, want als het niet lekker werkt kan het een echte ‘dealbreaker’ zijn bij het huisbezoek. Je wilt alle aandacht geven aan de waarnemingen die je doet zonder dat er informatie verloren gaat. Je staat er immers vaak maar één keer. Als de applicatie je daar actief bij ondersteunt, is dat echt van toegevoegde waarde.”

Zijn er ook verbeterpunten?
“Het zou mooi zijn als in het ‘vooronderzoek’ velden komen voor basisgegevens, zoals woningoppervlak (m2), kadastraal eigenaar en aanduiding ‘sociale woning ja/nee’. Ik hoop deze terug te zien in de LAA-applicatie. Zeker omdat ik diezelfde geluiden hoor van collega-toezichthouders.”

Hoe vond je het om te testen?
“Juist omdat de applicatie zo’n belangrijke rol speelt in mijn contact met de burger vond ik het heel fijn om mee te testen. Toezichthouders kijken volgens mij vooral vanuit praktisch oogpunt naar zo’n applicatie, die staan daar voor die deur dag in, dag uit. Tegelijkertijd moet je niet vergeten dat er ook hele slimme mensen tijd in hebben gestoken, om zo’n systeem te laten draaien. Als je die twee werelden combineert, dan zit je als overheid goed.”

Wil je nog iets meegeven aan collega’s van andere gemeenten?
“Verdiep je in de nieuwe functies en maak je de applicatie eigen. De tijd van enge ICT ligt achter ons. Zie het als hulpmiddel voor als je op pad bent. De vernieuwde LAA-applicatie is de ruggegraat van je adresonderzoek!”

Puntjes op de i

De laatste grote test gebeurt eind december. Dan ontvangen testers uit ongeveer twintig gemeenten een link en een testopdracht. Iedereen test op een zelfgekozen moment en geeft digitaal feedback. Ook wordt iedere tester gebeld om ervaringen op te halen. ‘Met deze testronde kunnen we echt de ‘puntjes op de i’ zetten. Het testen van de applicatie gebeurt door een gevarieerde groep: medewerkers van grote en kleine gemeenten, ‘oude rotten’ en ‘jonggedienden’, adresonderzoekers die met of juist zonder iPad op huisbezoek gaan én adresonderzoekers van externe partijen. Een bewuste keuze, want we willen dat de LAA-applicatie intuïtief bruikbaar is. Juist iemand die niet weet hoe het zou moeten werken, kan ons goede feedback geven over hoe intuïtief de applicatie echt is’, aldus Marlies.

‘Vanaf februari 2019 gaat de applicatie live’

portret van Marlies van Kol
Marlies van Kol

Veel geleerd

“We zijn met de laatste loodjes bezig. Bij het testen met gemeenten hebben we mooie inzichten opgedaan. Veel daarvan zijn ook al verwerkt. Met de wensen en verbetersuggesties van gebruikers is dus écht iets gedaan. Zo is de navigatie verbeterd, is er een betere flow in de vragenlijst én zijn bugs ontdekt die we nog niet gevonden hadden. Ook hebben we geleerd dat de applicatie op meer manieren gebruikt wordt dan we dachten. Daar is in de vernieuwde applicatie zoveel mogelijk rekening mee gehouden. Vanaf februari 2019 gaat de applicatie live. We zijn heel benieuwd wat gemeenten, die hem dan voor het eerst zien, ervan vinden. Natuurlijk zijn er nog wensen over, maar we zijn ervan overtuigd dat we een goede applicatie neerzetten. En de resterende wensen kunnen later zeker nog een plek krijgen.’

Zeven verbeteringen op een rij

  • Eén inlogpagina voor vragenlijst én monitor
  • Sorteren en filteren op postcode, signaaltype en status adresonderzoek
  • Duidelijk onderscheid tussen vooronderzoek, huisbezoek en afronding
  • Overdrachtsinformatie uit een onderzoeksfase zichtbaar bij start volgende onderzoeksfase
  • Eén plek waar iconen de BRP-status van personen op een adres weergeven
  • Frequente tussentijdse opslag van gegevens zodat ingegeven antwoorden niet verloren gaan
  • Rustig design en intuïtieve navigatie; extra informatie achter de 'i'
Vincent Stevens op de trap
Vincent Stevens