Tekst Leestijd: ca. 4 minuten

Van handhaver tot hovenier - allemaal zitten ze in Bergen op Zoom om tafel als het om adresonderzoek gaat. Niet zelden blijkt dan dat iedereen een bepaald adres al op de korrel heeft. "Het is een aha-erlebnis", zegt handhaver Hennie Weijers.

actiesymbool Themanummer Adresonderzoek

"Fraude is een gebied van creatieve geesten" staat geschreven op een whiteboard in de kamer van Hennie Weijers en jurist Danique Bogaart. Die kreet staat er al heel lang; niemand wist hem uit. Het is een dubbelzinnige; fraudeplegers zijn creatief, als handhaver moet je dat ook zijn.

Met zijn collega Roelien Breedveld, ook al oud-agent, verricht Hennie de adresbezoeken in Bergen op Zoom. Voor LAA-signalen die binnenkomen geldt: eerst in het vooronderzoek kijken wat verder bekend is over het adres, en daarna altijd ter plekke kijken. Dat doen ze met zijn tweeën; hooguit een enkele keer gaan ze alleen op stap. "De zwaarste crimineel is er niet van onder de indruk als je met acht man voor de deur staat", zegt Hennie. "Die is onder de indruk als je in je uppie komt."

"Groen? Je wilt niet weten hoeveel die collega's zien"

portret Hennie Weijers
Hennie Weijers

Met Hennie een expert in huis

Rachel  op 't Hoog: "Sinds de gemeente Woensdrecht deelneemt aan LAA, staat een correcte BRP-registratie beter op de kaart. Veel adressen van de LAA-signalen hebben al de aandacht van de collega’s van Burgerzaken, maar veel adressen ook (nog) niet. Met de inzet van Hennie als toezichthouder hebben we een expert ‘in huis’ op het gebied van huisbezoeken en de BRP. Iets wat onze reguliere toezichthouders (bouw, RO en APV) voorheen er vaak ‘maar’ bijdeden. Doordat Hennie ook controles uitvoert bij de buurgemeenten, heeft hij al veel gezichten gezien. We hebben het al een paar keer meegemaakt dat hij informatie, die hij heeft opgehaald via de controles in Bergen op Zoom, kon inzetten bij de controles in Woensdrecht. Ideaal wat ons betreft!"

Samen om tafel

Belangrijk in Bergen op Zoom is het Lokaal Informatie Punt (LIP). Eens in de drie weken treffen alle relevante partijen binnen de gemeente elkaar aan een grote ovale tafel om daar casussen te bespreken: mensen van Veiligheid, Handhaving en Toezicht, Publieksdiensten, Zorg, de sociale recherche, Bijzondere Wetten en Groen.

Groen? "Je wilt niet weten hoeveel zij, de collega’s van Groen, zien", zegt Danique. "Woningen waar de gordijnen altijd dicht zijn, waar voortdurend auto's af en aan rijden... In het LIP proberen we signalen rijker te maken en bepalen we welk team er mee aan de slag gaat. Er komen altijd goede dingen uit. Het overleg is informeel; zo gauw we echt aan de slag gaan, is het zaak om onze handelingen juridisch dicht te timmeren en informatie via de officiële kanalen te delen."

Onderbuikgevoel

"Als collega's binnen de gemeente elkaar eenmaal weten te vinden, is het verrassend hoeveel je samen weet," weet Hennie uit ervaring. "Soms heb je naar aanleiding van een signaal een onderbuikgevoel: daar moet iets aan de hand zijn. Begin je erover, dan zegt een collega van Publieksdiensten: "Die heb ik onlangs nog aan de balie gehad, toen had ik ook al zo'n raar gevoel". En vervolgens blijken de collega's van Groen ook iets te hebben gezien. Het is een aha-erlebnis."

Danique geeft een voorbeeld van een LAA-signaal dat een domino-effect op gang bracht: een signaal van overbewoning dat uiteindelijk leidde tot twee aanhoudingen van personen die werden gezocht, bewijs van milieudelicten en een hennepkwekerij-in-aanbouw in een automobielbedrijf. "Op die manier zet je LAA op de kaart. Een partij als de Omgevingsdienst, die nog nooit van LAA had gehoord, weet er nu ook van."
 

"Sinds de gemeente Woensdrecht deelneemt aan LAA staat een correcte BRP-registratie beter op de kaart"

Respect voor elkaars werkwijze

De praktische samenwerking met collega's leerde Danique, Hennie en Roelien de afgelopen jaren een belangrijke les. "Wij zitten met zijn drieën al snel in de fraudehoek", zegt Danique. "Collega's met een zorgachtergrond kijken vaak met heel andere ogen naar een casus. Je moet respect hebben voor elkaars werkwijze. Een keer wilden we een woning sluiten waar een grote partij cocaïne was aangetroffen. De bewoner zat al vast, maar ik had er geen goed gevoel bij en stuurde Hennie en Roelien erheen. Die troffen daar een gezin aan met een baby. We hebben toch besloten die woning te sluiten, want de bewoners konden bij hun ouders terecht. Een paar weken later kreeg ik een collega van Zorg aan mijn bureau: is dat kind wel aangemeld bij Jeugdzorg? Sindsdien heb ik in zo'n geval ook steeds met hen contact."

portret Danique Bogaart
Danique Bogaart

Alert aan het loket

De samenwerking binnen het stadhuis heeft ook een uitwerking aan het loket. Dat was bijvoorbeeld te zien bij de verdachte die recent werd opgepakt omdat hij in heel Nederland valse huurcontracten aanbood waarmee klanten zich konden inschrijven. "We hadden hem in de gaten", zegt Danique. "Toen de collega's aan de balie er eenmaal alert op waren, zag je in no time dat die huurcontracten niet meer werden aangeboden. Het helpt ook dat de collega's aan de balie weten: wij hoeven er zelf niet op uit, de collega's van Veiligheid, Handhaving en Toezicht gaan ermee aan de slag. Zij kunnen hun zaak neerleggen bij iemand die affiniteit heeft met handhaving."
 

"Het helpt dat de collega's aan de balie weten: wij hoeven er zelf niet op uit"

Op pad voor de buurgemeenten

Sinds een jaar legt Hennie ook adresbezoeken af voor de buurgemeenten Steenbergen, Woensdrecht en Tholen. Het gaat om adressen die uit de LAA-bestanden naar voren komen, maar Hennie houdt bewust ook ruimte voor eigen signalen van de gemeente. "Zo krijgen die gemeenten het gevoel: er gebeurt ook iets met mijn eigen signalen, niet alleen met die uit Den Haag. Je kunt het effect nu al merken. Wijkagenten en brandweermensen beginnen me te bellen. En ook de gemeente Reimerswaal heeft al contact gezocht. Straks moeten we oppassen dat we niet aan ons succes ten onder gaan."
 

Tips van de Brabantse Wal

  1. Handhaving is een vak; niet iedereen heeft het in de vingers. Zet mensen bij elkaar die een drive hebben voor handhaving en opsporing.
  2. Staar je niet blind op je eigen vakgebied. Heb respect voor elkaars professie; verplaats je in de ander en sta open voor andere invalshoeken.
  3. Meedoen aan LAA doe je niet alleen op straat; regel goed met andere partijen wie voor en na een adresonderzoek welke acties onderneemt.
  4. Zorg dat je je cijfers op orde hebt en laat zien wat je doet aan managers en bestuurders.
  5. Juristen en handhavers; hun werk zit dicht tegen elkaar aan, maar ze begrijpen elkaar niet altijd. Leg elkaar altijd uit wat je nodig hebt en waarom.